عنوان وبلاگ: پشت پرده آهنین: چرا توریستها از سفر به کره شمالی میترسند؟
کره شمالی، با نام رسمی جمهوری دموکراتیک خلق کره، شاید منزویترین و مرموزترین کشور جهان باشد. برای بسیاری، این کشور بیشتر شبیه به صحنه یک فیلم هیجانانگیز سیاسی است تا یک مقصد گردشگری. با این حال، درهای این کشور کاملاً بسته نیست و تورهای سازمانیافتهای برای بازدیدکنندگان خارجی وجود دارد. اما چرا با وجود کنجکاوی فراوان در مورد این سرزمین رازآلود، اکثر قریب به اتفاق گردشگران جهان هرگز حتی به فکر سفر به آن نمیافتند؟ چرا نام کره شمالی با ترس و عدم اطمینان گره خورده است؟
این ترس، یک احساس بیاساس نیست، بلکه ریشه در مجموعهای از واقعیتهای سیاسی، حقوقی و اجتماعی دارد که کره شمالی را به یکی از پرریسکترین مقاصد گردشگری جهان تبدیل کرده است. در این مقاله، دلایل اصلی این ترس را کالبدشکافی میکنیم.
۱. خطر بازداشت و قوانین سختگیرانه: بازی در زمینی ناشناخته
مهمترین و ملموسترین دلیل ترس توریستها، خطر بازداشت خودسرانه به دلایل مبهم است. تاریخچه کره شمالی پر از مواردی است که شهروندان خارجی، به ویژه آمریکاییها، به اتهاماتی که در هر کشور دیگری جزئی یا بیاهمیت تلقی میشود، به سالها حبس با اعمال شاقه محکوم شدهاند.
- داستان اوتو وارمبیر (Otto Warmbier): شاید هیچ موردی به اندازه داستان غمانگیز دانشجوی آمریکایی، اوتو وارمبیر، این خطر را برجسته نکرده باشد. در سال ۲۰۱۶، او به اتهام تلاش برای دزدیدن یک پوستر تبلیغاتی از هتلش، به ۱۵ سال حبس با اعمال شاقه محکوم شد. او پس از ۱۷ ماه در حالت کما به آمریکا بازگردانده شد و اندکی بعد درگذشت. این حادثه به جهان نشان داد که یک اشتباه کوچک یا یک قضاوت نادرست از سوی یک توریست میتواند عواقبی مرگبار داشته باشد.
- قوانین مبهم و تفسیرپذیر: مشکل اصلی این است که قوانین کره شمالی برای خارجیها شفاف نیست. هرگونه عملی که «توهین به کرامت رهبران»، «اقدام خصمانه علیه دولت» یا «جاسوسی» تلقی شود، میتواند مجازاتهای سنگینی در پی داشته باشد. تعریف این جرائم بسیار گسترده و تفسیر آن کاملاً در دست مقامات کره شمالی است. عکاسی از یک مکان نامناسب، صحبت با مردم محلی به شیوهای که «تحریکآمیز» تلقی شود، یا حتی به همراه داشتن کتاب یا فایلی که از نظر آنها مشکلدار باشد، میتواند به عنوان یک جرم جدی تلقی گردد. این عدم قطعیت قانونی، یک ریسک غیرقابل محاسبه برای هر بازدیدکنندهای ایجاد میکند.
۲. تورهای کاملاً کنترلشده: سفری بدون آزادی
سفر به کره شمالی شبیه هیچ تجربه گردشگری دیگری نیست. شما نمیتوانید کولهپشتی خود را بردارید و آزادانه در شهرها بگردید.
- راهنمایان همیشگی: از لحظه ورود تا لحظه خروج، شما توسط حداقل دو راهنمای دولتی همراهی میشوید. این افراد نه تنها «راهنما» هستند، بلکه ناظر و مراقب شما نیز محسوب میشوند. وظیفه آنها این است که اطمینان حاصل کنند شما فقط چیزی را میبینید که دولت میخواهد ببینید و فقط کاری را انجام میدهید که مجاز است. آنها مکالمات شما را کنترل میکنند و شما را از هرگونه تعامل واقعی و خودجوش با مردم عادی باز میدارند.
- برنامه سفر از پیش تعیینشده: برنامه سفر شما از قبل توسط آژانس مسافرتی دولتی تعیین شده و غیرقابل تغییر است. بازدیدها معمولاً شامل بناهای یادبود رهبران، موزههای انقلاب، نمایشهای هنری هماهنگشده (مانند بازیهای دستهجمعی آریرنگ) و مکانهای نمونهای مانند یک مدرسه یا کارخانه است که برای نمایش پیشرفت کشور طراحی شدهاند. شما هیچ کنترلی بر روی برنامه خود ندارید و نمیتوانید درخواست بازدید از یک محله عادی یا یک بازار محلی را داشته باشید.
- ایزولاسیون کامل: در طول سفر، شما عملاً از دنیای خارج قطع هستید. دسترسی به اینترنت تقریباً غیرممکن است و سیمکارتهای بینالمللی کار نمیکنند. این انزوا، در کنار نظارت دائمی، میتواند برای بسیاری از افراد تجربهای بسیار استرسزا و خفقانآور باشد.
۳. ملاحظات اخلاقی: آیا پول من به یک رژیم سرکوبگر کمک میکند؟
یکی از بزرگترین دغدغههای گردشگران آگاه، بعد اخلاقی سفر به کره شمالی است. بسیاری از خود میپرسند: آیا با پرداخت هزینه این سفر، من به طور مستقیم از یک رژیم سرکوبگر که به نقض گسترده حقوق بشر متهم است، حمایت مالی نمیکنم؟
- درآمدزایی برای دولت: صنعت گردشگری در کره شمالی به طور کامل تحت کنترل دولت است. تمام پولی که شما برای تور، هتل، غذا و سوغاتی خرج میکنید، مستقیماً به جیب دولت یا نهادهای وابسته به آن میرود. این نگرانی وجود دارد که این ارز خارجی برای تأمین مالی برنامههای نظامی، خرید کالاهای لوکس برای نخبگان حاکم یا تقویت دستگاه سرکوب داخلی استفاده شود، نه برای بهبود زندگی مردم عادی.
- تبدیل شدن به ابزار پروپاگاندا: دولت کره شمالی از حضور توریستهای خارجی به عنوان ابزاری برای پروپاگاندای داخلی و خارجی استفاده میکند. آنها به مردم خود نشان میدهند که «ببینید، خارجیها برای تحسین دستاوردهای ما به اینجا میآیند». عکسها و فیلمهای توریستهایی که در مقابل مجسمههای رهبران تعظیم میکنند (که بخشی اجباری از تور است)، میتواند به عنوان تأییدی بر حقانیت رژیم مورد استفاده قرار گیرد. این احساس که به یک مهره ناخواسته در ماشین تبلیغاتی یک دیکتاتوری تبدیل شدهاید، برای بسیاری ناخوشایند است.
۴. خطر درگیریهای ژئوپلیتیکی و توصیههای دولتی
کره شمالی در یک منطقه ژئوپلیتیکی بسیار بیثبات قرار دارد. تنشها بین کره شمالی، کره جنوبی، ژاپن و ایالات متحده میتواند به سرعت و به طور غیرمنتظرهای افزایش یابد.
- توصیههای عدم سفر: دولتهای بسیاری از کشورها، از جمله ایالات متحده، بریتانیا و کانادا، به شهروندان خود قویاً توصیه میکنند که به کره شمالی سفر نکنند. دولت آمریکا حتی سفر توریستی شهروندانش را به این کشور ممنوع کرده است. این هشدارهای رسمی، که بر اساس ارزیابیهای امنیتی دقیق صادر میشوند، بسیاری از گردشگران بالقوه را منصرف میکند.
- ریسک گیر افتادن: در صورت بروز یک بحران سیاسی یا نظامی، مرزها ممکن است به سرعت بسته شوند و خروج از کشور غیرممکن گردد. در چنین شرایطی، سفارتخانه کشور شما (اگر اصلاً وجود داشته باشد) توانایی بسیار محدودی برای کمک به شما خواهد داشت. این خطر «گیر افتادن» در یکی از خصمانهترین محیطهای سیاسی جهان، یک عامل بازدارنده جدی است.
نتیجهگیری: سفری برای ماجراجویان خاص، نه گردشگران عادی
در نهایت، ترس از سفر به کره شمالی ترکیبی منطقی از ریسکهای شخصی، محدودیتهای شدید، دوراهیهای اخلاقی و عدم قطعیت سیاسی است. این سفر، تجربهای نیست که در آن بتوان آرامش داشت، فرهنگ واقعی مردم را لمس کرد یا آزادانه به کاوش پرداخت. بلکه یک سفر کاملاً صحنهسازی شده و کنترلشده به قلب یک سیستم ایدئولوژیک بسته است که در آن کوچکترین اشتباه میتواند بهای گزافی داشته باشد.
اگرچه برخی ممکن است این سطح از ریسک و محدودیت را برای ارضای حس کنجکاوی خود بپذیرند، اما برای اکثریت قریب به اتفاق گردشگران جهان، کره شمالی مقصدی است که بهتر است آن را از دور و از طریق مستندها و کتابها بشناسند. تا زمانی که ساختار سیاسی این کشور تغییر نکند و درهای آن به روی جهان به شیوهای واقعی و شفاف باز نشود، کره شمالی همچنان در فهرست «کشورهایی که از بازدیدشان میترسیم» باقی خواهد ماند؛ یک پادشاهی منزوی که در پشت پرده آهنین خود، رازها و خطرات بسیاری را پنهان کرده است.
